Inteelt & Verwantschap
Omhoog

Inteelt en verwantschap: het vervolg

Er is de laatste tijd in de media veel te doen over het verlies aan biodiversiteit, ofwel het uitsterven van soorten, meestal als gevolg van menselijk handelen (kappen van bossen, landbouw, uitbreiding van stedelijk gebied, klimaatverandering). Dit effect versterkt zichzelf, omdat het uitsterven van de ene soort vaak negatieve gevolgen heeft voor andere soorten. De aanwezigheid van een hoge genetische diversiteit binnen een populatie, is een belangrijke voorwaarde om zich te kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden. Een hoge genetische diversiteit is tegelijkertijd belangrijk voor het beperken van inteelt. Een hoge inteelt zou weer tot gevolg hebben dat de kans groter wordt dat erfelijke ziektes vaker voorkomen. Wanneer je voor de toekomst een gezonde populatie wilt veiligstellen, moet je dus een zo hoog mogelijke genetische diversiteit nastreven. Dierentuinen die zich bezighouden met het behoud van bedreigde diersoorten, gebruiken deze uitgangspunten voor hun fokprogramma’s. Deze aanpak heeft zich in de praktijk bewezen, dus dan is deze ook goed toepasbaar voor de Thai.

De huidige stand

Voor iedere bedreigde diersoort wordt een genetische samenvatting opgesteld. Deze gegevens vormen de leidraad voor de fokplannen. Als de Thai een bedreigde diersoort zou zijn, ziet de verkorte genetische samenvatting voor de WTSN (stand per januari 2021) er zo uit:

De gemiddelde verwantschap is vrij laag (0.05 of 5 %) en dat vertaalt zich in een hoge genetische diversiteit, weergegeven als GD of FGE. De inteeltcoëfficiënt is heel laag (0.03 oftewel 3 %) en dat ziet er goed uit. Als je deze gegevens over de laatste jaren volgt, is er echter een stijging in de inteeltcoëfficiënt te zien en dat vraagt natuurlijk om aandacht. De snelheid van inteelt-toename kun je beperken door een grotere populatie te maken. Een kengetal hiervoor is de effectieve populatiegrootte en die is op dit moment kleiner dan de optelsom van katers en poezen. De grootste winst is hier te halen door meer katers in de fok te betrekken zodat de verhouding katers/poezen groter wordt.

Een ander kengetal voor een gezonde populatie is het aantal founder genoom equivalenten (FGE). Een aanbevolen streefwaarde is 20. Dit getal is momenteel 10.9 en kan toenemen tot 12.5 (de potentiële diversiteit) wanneer je heel strikt optimale contributie selectie (OCS) toepast. Dit wordt ook wel “slim fokken”genoemd maar in de praktijk is dit niet heel realistisch. Een andere manier om dit getal te laten stijgen is door het importeren van “vers bloed” uit het buitenland. Een dergelijke import moet zorgvuldig uitgezocht worden. Het recept om zoveel mogelijk genetische winst met een nieuwe kater te behalen is, door éérst combinaties te maken met poezen met een lage verwantschap. Wat vermeden moet worden, is de neiging om met alle poezen naar een nieuwe kater te gaan.

Hoe nu verder?

Op dit moment is er veel te doen over de erfelijke oogziekte PRA, die ook bij de Thai voorkomt. Je zou kunnen denken: We stoppen met de inzet van dragers in de fok en we doen alle dragers weg , zodat PRA niet verder kan verspreiden. Dit klinkt logisch maar blijkt in de praktijk niet de juiste aanpak, want met het verdwijnen van de dragers, gaat ook veel genetische diversiteit verloren. Uit het bovenstaande volgt dat hierdoor de inteelt toeneemt en er een kans bestaat dat andere erfelijke ziektes de kop opsteken. Het huidige beleid waarbij dragers van PRA gekruist mogen worden met PRA-vrije dieren, en uit deze combinaties de PRA-vrije kittens te selecteren om mee door te fokken, zorgt ervoor dat:

  1. PRA over twee generaties verdwenen kan zijn
  2. er geen nieuwe PRA lijders meer bijkomen
  3. zoveel mogelijk diversiteit behouden blijft.

Verder lezen?

De resultaten van het onderzoek zijn gebundeld tot een compleet artikel en toegestuurd aan het wetenschappelijke tijdschrift: Genetics, Selection, Evolution. Begin dit jaar is dit artikel geaccepteerd voor publicatie. De volledige, Engelstalige tekst van “Statistical analysis in support of maintaining a healthy traditional Siamese cat population” is te vinden op:

https://rdcu.be/cdbYE

"Statistical analysis in support of maintaining a healthy traditional Siamese cat population"

Ineke Blokker:  ineke.blokker@traditionelesiamezen.nl  & Arthur Pistorius: A.Pistorius@science.ru.nl

Omhoog Inteelt & Verwantschap Inteeltberekening Vaccinatie schema FIP Kattengedrag Socialisatie kittens Autopsie of Sectie Eigen dekkater Eerste Nestje Giardiasis

Copyright © 1999-2021 [Cascabel productie] Niets van deze site mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie,
microfilm of welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de webmaster.
Laatst bijgewerkt 11-05-2021